Układ chłodzenia – objawy awarii, budowa i jak uniknąć przegrzania silnika
Układ chłodzenia to jeden z najważniejszych systemów w samochodzie, a jednocześnie jeden z najczęściej zaniedbywanych. Jego zadanie jest proste: utrzymać właściwą temperaturę silnika.
W praktyce oznacza to:
• ochronę przed przegrzaniem,
• sprawne działanie ogrzewania kabiny,
• stabilną pracę silnika i mniejsze ryzyko kosztownych awarii.
Wystarczy drobna nieszczelność lub zacięty termostat, aby w krótkim czasie doprowadzić do bardzo poważnych konsekwencji.
Sposób działania i budowa układu chłodzenia
Silnik spalinowy wytwarza ogromne ilości ciepła. Płyn chłodniczy odbiera je z jednostki napędowej i oddaje w chłodnicy do otoczenia. Gdy auto stoi w korku lub porusza się wolno, chłodzenie wspomaga wentylator.
Temperaturę płynu stabilizuje termostat:
• przy zimnym silniku ogranicza przepływ do chłodnicy, aby szybciej osiągnąć temperaturę roboczą,
• po rozgrzaniu otwiera duży obieg i kieruje płyn do chłodnicy.
Najważniejsze elementy układu chłodzenia:
• chłodnica,
• termostat,
• wentylator chłodnicy,
• zbiornik wyrównawczy,
• przewody i węże,
• pompa wody (odpowiada za wymuszenie obiegu).
W zależności od wybranego pakietu Gwarancja na samochód używany może obejmować wybrane elementy układu chłodzenia – zgodnie ze Szczegółowymi Warunkami Gwarancji.
Za co odpowiada chłodnica?
Chłodnica to wymiennik ciepła. Powietrze opływa jej kanały i żebra, odbierając nadmiar temperatury z płynu chłodniczego.
Typowe problemy:
• nieszczelność i wycieki,
• uszkodzenia mechaniczne (np. kamienie spod kół),
• zapchanie osadami lub zabrudzenie zewnętrzne.
Koszt nowej chłodnicy – w zależności od modelu – może wynosić od ok. 500 do 2500 zł.
Układ chłodzenia - Za co odpowiada termostat?
Termostat steruje temperaturą pracy silnika. W wielu konstrukcjach wykorzystuje element woskowy, który rozszerza się pod wpływem temperatury i otwiera zawór.
Najczęstsza awaria: zacięcie
1) Zacięcie w pozycji zamkniętej (najgroźniejsze)
Płyn nie trafia do chłodnicy, temperatura szybko rośnie. Może to prowadzić do:
• przegrzania,
• uszkodzenia uszczelki pod głowicą,
• poważnych awarii silnika.
2) Zacięcie w pozycji otwartej
Silnik długo się nagrzewa, rośnie zużycie paliwa, a ogrzewanie kabiny działa słabiej.
Za co odpowiada wentylator chłodnicy?
Wentylator wymusza przepływ powietrza przez chłodnicę podczas postoju lub wolnej jazdy. Może być:
• mechaniczny,
• elektryczny,
• w niektórych modelach stosuje się dwa wentylatory.
Koszt wymiany wentylatora zależy od konstrukcji auta i może sięgać nawet ok. 1000 zł lub więcej.
Objawy uszkodzonego układu chłodzenia
Najczęstszy sygnał ostrzegawczy to ubywanie płynu chłodniczego. Tego nie wolno ignorować.
Typowe objawy:
• ubytki płynu i plamy pod samochodem,
• rosnąca temperatura silnika,
• częsta lub ciągła praca wentylatora,
• słabe ogrzewanie kabiny,
• hałasy z okolic wentylatora lub pompy,
• widoczne ślady wycieków i osad.
Czasem płyn chłodniczy ubywa, mimo że nie widać wycieku – może on odparowywać na rozgrzanych elementach silnika.
Jak dbać o układ chłodzenia?
Podstawy naprawdę mają znaczenie:
1. Kontroluj poziom płynu chłodniczego
Zawsze na zimnym silniku.
2. Nie używaj zwykłej wody
Powoduje korozję i osadzanie się kamienia.
3. Regularnie wymieniaj płyn chłodniczy
Zaleca się wymianę co około 2 lata (zgodnie z zaleceniami producenta).
4. Po zakupie auta używanego załóż brak zaufania
Nie masz pewności, jak pojazd był serwisowany.
5. Reaguj natychmiast na przegrzanie
Nagły skok temperatury oznacza konieczność zatrzymania pojazdu i diagnostyki.
Układ chłodzenia - Najczęstsze przyczyny awarii
• nieszczelne przewody i opaski,
• wyciek z chłodnicy,
• awaria pompy wody,
• zacięty termostat,
• uszkodzony czujnik temperatury,
• zaniedbania serwisowe.
Najtrudniejsze jest to, że usterki często rozwijają się powoli i ujawniają dopiero w korku, podczas upału lub pod większym obciążeniem.
Czy to już czas na zmianę auta?
Jeśli samochód coraz częściej generuje kosztowne naprawy, decyzję warto oprzeć na danych.
Gwarancja GetHelp.pl – w zależności od pakietu – może chronić przed kosztami napraw wybranych elementów po zakupie auta używanego.
FAQ – Układ chłodzenia
Jakie są objawy awarii układu chłodzenia?
Ubytek płynu, rosnąca temperatura, słabe ogrzewanie i częsta praca wentylatora.
Czy można jechać, gdy auto się przegrzewa?
To ryzykowne. Może doprowadzić do poważnego uszkodzenia silnika.
Co grozi przy zaciętym termostacie?
Szybkie przegrzanie i kosztowne naprawy.
Jak często wymieniać płyn chłodniczy?
Zwykle co ok. 2 lata lub zgodnie z zaleceniami producenta.
